8 pha Mặt Trăng khi sinh: tính góc, tra ranh 45°
Pha Mặt Trăng khi sinh trong hệ tám nhóm của Rudhyar được tra bằng góc dịch hoàng đạo từ Mặt Trời đến Mặt Trăng, theo chiều tăng kinh độ, rồi chia thành các khoảng 45°. Cần giữ chiều của góc: 20° và 340° thuộc hai nhóm khác nhau, dù nếu chỉ lấy khoảng cách ngắn nhất thì cùng còn 20°. Kết quả phân nhóm là một quy ước chiêm tinh, không phải phép đo tính cách hoặc tuổi của linh hồn.
Bài này dùng bảng khoảng có đầu dưới được tính, đầu trên không tính để tránh hai pha nhận cùng một giá trị biên. Nó cũng phân biệt tên như “First Quarter type” của một khoảng 45° với thời điểm Trăng thượng huyền trong thiên văn. Không cần nhìn một tranh bánh xe rồi đoán pha của ngày sinh.

Tính 20° và 340° thế nào để không lẫn tăng với tàn?
Lấy kinh độ Mặt Trăng trừ kinh độ Mặt Trời, chuẩn hóa kết quả về từ 0° đến nhỏ hơn 360° và giữ nguyên giá trị đó. Không đổi kết quả lớn hơn 180° thành góc ngắn hơn khi mục đích là tra tám pha trong bảng này.
Hai kinh độ phải là tọa độ cho cùng thời điểm và cùng hệ quy chiếu. Nếu đọc từ cung hoàng đạo, đổi về kinh độ tuyệt đối trước: 0° Bạch Dương là 0°, 0° Kim Ngưu là 30°, 0° Song Tử là 60°; cứ mỗi cung thêm 30°. Ví dụ 20° Song Ngư là 350°, không phải 20° trên toàn vòng.
Công thức: với hai kinh độ đã nằm trong [0°, 360°), θ = (λMoon − λSun + 360°) mod 360°. Ký hiệu mod ở đây lấy phần dư không âm; kết quả 360° được quy về 0°.
| Mặt Trời / Mặt Trăng | Góc θ | Nhóm theo bảng 45° |
|---|---|---|
| 350° / 10° | 10 − 350 + 360 = 20° | New Moon type |
| 10° / 350° | 350 − 10 = 340° | Balsamic Moon type |
| 100° / 205° | 205 − 100 = 105° | First Quarter type |
Trong hai dòng đầu, lấy trị tuyệt đối rồi giữ góc nhỏ sẽ làm mất sự khác nhau giữa hai phía của chu kỳ. Dòng thứ ba cũng cho thấy một người được xếp First Quarter type không có nghĩa góc đúng bằng 90°: 105° nằm bên trong khoảng được đặt tên đó.
Phép tính đang dùng chênh lệch kinh độ hoàng đạo có hướng, không phải tỉ lệ bề mặt sáng và cũng không phải góc ba chiều bất kỳ giữa hai hướng nhìn. Không dùng hình dạng trăng trong ảnh trang trí để thay hai tọa độ đầu vào.
Tám nhóm của Rudhyar có trùng tám tên pha thiên văn không?
Tên có phần giống nhau nhưng phạm vi không đồng nhất. Ở đây mỗi nhóm chiêm tinh rộng 45°; một mốc như Trăng thượng huyền hoặc Trăng tròn trong mô tả thiên văn không được hiểu thành mọi giá trị trong cả một nhóm 45° ấy.
Trong Your Lunation Birthday, phần II, Rudhyar trình bày cách chia tám phần của vòng tròn; phần IV liệt kê tám lunation types. Bảng dưới giữ tên nhóm, dùng đầu dưới bao gồm và đầu trên loại trừ. Các tên Việt chỉ để giúp đọc thuật ngữ; khi đối chiếu phần mềm, nên giữ cả tên tiếng Anh và góc.
| Nhóm | Khoảng θ | Tên tham chiếu |
|---|---|---|
| 1. Trăng non | 0° ≤ θ < 45° | New Moon type |
| 2. Lưỡi liềm đầu chu kỳ | 45° ≤ θ < 90° | Crescent Moon type |
| 3. Thượng huyền | 90° ≤ θ < 135° | First Quarter type |
| 4. Khuyết lồi đầu chu kỳ | 135° ≤ θ < 180° | Gibbous Moon type |
| 5. Trăng tròn | 180° ≤ θ < 225° | Full Moon type |
| 6. Lan tỏa | 225° ≤ θ < 270° | Disseminating Moon type |
| 7. Hạ huyền | 270° ≤ θ < 315° | Last Quarter type |
| 8. Tàn cuối chu kỳ | 315° ≤ θ < 360° | Balsamic Moon type |
Ví dụ θ = 180° vào nhóm 5, θ = 225° vào nhóm 6. Không làm tròn 224°59′ thành 225° rồi tự đổi nhóm. Các khoảng trong bảng chia đều góc, không phải khẳng định mỗi khoảng kéo dài cùng số giờ hoặc mọi ca sinh có xác suất như nhau.
NASA giải thích các pha Mặt Trăng theo phần được Mặt Trời chiếu sáng mà ta thấy từ Trái Đất. Chuỗi tên thiên văn gồm new, waxing crescent, first quarter, waxing gibbous, full, waning gibbous, last/third quarter và waning crescent; chu kỳ từ một Trăng non đến Trăng non kế tiếp trung bình khoảng 29,5 ngày. “Disseminating” và “Balsamic” trong bảng là tên của hệ chiêm tinh đang xét, không phải hai tên cần áp vào mọi lịch quan sát trăng.
Chẳng hạn θ = 105° ở bảng được gọi First Quarter type, nhưng nó đã qua mốc thượng huyền; không vì tên nhóm mà vẽ đĩa trăng đúng nửa sáng cho toàn khoảng 90°–135°. Tương tự, θ = 220° thuộc Full Moon type của bảng dù không phải thời điểm tròn chính xác. Đó là lý do cần nói rõ đang tra nhóm sinh hay mô tả pha trên trời.
Ý nghĩa như khởi tạo, chia sẻ hoặc kết thúc có thể được dùng như ngôn ngữ biểu tượng khi đọc hệ này. Chúng không xác nhận người thuộc nhóm 1 giỏi khởi nghiệp, nhóm 6 phải làm giáo viên hoặc nhóm 8 có khả năng tiên tri. Bảng là nơi tra tên từ góc, không phải bảng chọn nghề hoặc đo sức khỏe.
Sát ranh 45° hoặc không biết giờ sinh thì ghi kết quả ra sao?
Giữ đủ độ chính xác của tọa độ và ghi điều chưa chắc ở đầu vào. Nếu các thời điểm có thể xảy ra cho hai kết quả ở hai phía của một ranh, chưa nên chốt một nhóm duy nhất chỉ vì một giờ mặc định thuận tiện.
Trước khi so hai trang tính, hãy đối chiếu:
- Thời điểm: cùng ngày, giờ và múi giờ; đừng lấy giờ hiện tại cho một kết quả được gọi là natal.
- Hai tọa độ: cùng hệ, cùng độ chính xác và cùng cách lấy tâm quan sát; không lấy Sun từ một bảng, Moon từ một bảng khác có thiết lập khác rồi trừ.
- Quy tắc tên pha: một trang có thể gọi pha nhìn thấy, trang kia dùng tám nhóm 45°. Tên khác chưa đủ kết luận phép tính sai.
- Cách xử lý ranh: kiểm cả số trước khi làm tròn và xem trang có tính đầu trên của khoảng hay không.
Ví dụ về dữ liệu giả định: nếu trong khoảng giờ chưa rõ, θ có thể là 44°59′ hoặc 45°01′, hai giá trị nằm ở hai nhóm khác nhau. Ghi “chưa xác định giữa New Moon type và Crescent type trong hệ 45°” trung thực hơn chọn một kết quả rồi luận tính cách. Các giá trị này minh họa độ nhạy tại ranh, không phải tốc độ chuyển pha đã tính cho một ngày sinh cụ thể.
Ngược lại, không biết giờ không mặc nhiên có nghĩa cả tám nhóm đều có thể xảy ra. Muốn nói khoảng nào có thể đúng phải kiểm tọa độ trên toàn khoảng thời gian chưa rõ. Bài hiện tại không nhận ngày sinh, không chạy ephemeris và không trả một kết quả cá nhân.
Chỉ biết cung Mặt Trăng chưa đủ để tra θ vì còn cần Mặt Trời và độ trong từng cung. Một ngày âm lịch cũng không thay cho cặp kinh độ chính xác tại thời điểm đang dùng. Ghi “sinh ngày rằm” và “θ thuộc Full Moon type” là hai mức thông tin khác nhau.
Pha sinh, cùng pha hằng tháng và pha tiến trình khác nhau chỗ nào?
Khác ở bộ tọa độ và thời điểm được so. Pha sinh dùng cặp Sun–Moon lúc sinh; pha hiện tại dùng cặp tại một thời điểm khác; pha tiến trình dùng tọa độ của một kỹ thuật quy đổi trong chiêm tinh. Không thay một bộ bằng bộ khác rồi vẫn gọi đó là kết quả natal.
Ví dụ gốc giả định Sun = 100°, Moon = 205° cho θ = 105°. Nếu ở một bộ dữ liệu khác Sun = 130°, Moon = 235°, θ cũng là 105° nhưng Moon không trở lại 205°. Vì vậy, lặp cùng góc pha không đồng nghĩa lặp lại kinh độ sinh của Mặt Trăng; gọi mọi lần trùng pha là một “lunar return” sẽ làm lẫn hai điều kiện.
Rudhyar trong bài Progressed Lunation Charts phân biệt tiến trình dựa trên tương ứng tượng trưng ngày–năm với vị trí quá cảnh tại thời gian đang xét. Khi nói pha tiến trình, cần nêu rõ dùng progressed Moon với progressed Sun hay đang so một vị trí progressed với một vị trí natal; đó không phải cùng một phép trừ.
Nếu đang học cách đối chiếu vị trí hiện tại với điểm gốc, bài bản đồ sao quá cảnh: kiểm góc và orb đi riêng vào cặp đang so. Không dùng một chu kỳ Mặt Trăng trở lại vị trí cũ để tự thay cho chu kỳ góc Sun–Moon, hoặc lấy “mỗi pha 3,5 năm” làm lịch thay đổi tâm lý đúng cho mọi người.
Trăng non và Trăng tròn còn liên quan đến điều kiện xảy ra thiên thực, nhưng pha một mình chưa đủ. Bài nhật thực, nguyệt thực và Saros giải thích vai trò của vị trí gần nút quỹ đạo. Không suy từ một nhóm 45° ra việc người đó đã sinh đúng lúc thực, càng không từ đó xác nhận sứ mệnh lịch sử.
Khi đã tra được nhóm, hãy giữ kết quả cùng hệ tính và dữ liệu đầu vào. Nó có thể là một mục để tìm hiểu biểu tượng chiêm tinh; không xác định hai người là tri kỷ, buộc trả nợ tiền kiếp hoặc phải chọn ngày quyết định theo pha để có trực giác mạnh nhất. Không pha nào trong bảng tạo thứ bậc về giá trị, năng lực hay sự trưởng thành của con người.
Cập nhật:






